De geschiedenis leren begrijpen

Op 4 en 5 mei staan we stil bij de littekens die de Tweede Wereldoorlog heeft achtergelaten bij ooggetuigen en hun (klein)kinderen. Dat gebeurt via het vertellen van persoonlijke verhalen, maar ook door het grotere, complexe geschiedverhaal te behandelen. Om de geschiedenis en doorwerking van de oorlog zo goed mogelijk te kunnen doorgronden is het nodig om te reflecteren op die fundamentele vragen die ook nu nog aan de orde van de dag zijn: hoe werken mechanismen van uitsluiting en haat? En wat kunnen de checks and balances van de democratische rechtsstaat daarin betekenen?

In haar jaarthematekst reflecteert Nikki Sterkenburg op de vraag: wat weten we nu eigenlijk over de Tweede Wereldoorlog, en wat ontbreekt er nog aan kennis? We kennen allemaal verhalen van verzet, en in toenemende mate van collaboratie. Maar wat is er bijvoorbeeld bekend over de stilzwijgende meerderheid—mensen die wellicht nooit hadden verwacht in een oorlog verzeild te raken?

Nikki Sterkenburg is bijzonder hoogleraar onderzoeksjournalistiek aan de Vrije Universiteit Amsterdam en vice-voorzitter van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.

Traditiegetrouw begint de Dodenherdenking in Vlijmen om 19:00 uur in de kerk van Sint Jan Geboorte in Vlijmen. Pastoor David Lebrun en dominee Margo Trapman nemen ons mee in het jaarthema. Verder zijn uiteraard de Vlijmense schutsen (Barbara & O.L. Vrouweschuts - Catharina) aanwezig en leden van Scouting Maurice Flacard.

Na afloop van de dienst is er een stille tocht naar het monument aan de Sint Catharinastraat. Daar wordt een toespraak gehouden namens het gemeentebestuur. Samen met de jeugdburgemeesters worden bloemen gelegd bij het monument. Namens de schutsen wordt de vendelgroet gebracht en worden bloemen gelegd. De aanwezige kinderen leggen een witte roos bij het monument. Harmonie De Eendragt van Onsenoort en Nieuwkuijk zorgt voor de muzikale omlijsting, waaronder het taptoesignaal en het Wilhelmus. Na afloop trekt de tocht verder naar Sint Janshof, waar bloemen worden gelegd bij het monument voor de Indiëgangers.